Kiedy wycinać drzewa i na jakich zasadach? Co nam grozi za ścięcie drzew bez pozwolenia? To chyba najpopularniejsze pytania zadawane przez osoby, które chciałyby pozbyć się niechcianych drzew w ogrodzie.
Kiedy wycinać drzewa i na jakich zasadach? Co nam grozi za ścięcie drzew bez pozwolenia? To chyba najpopularniejsze pytania zadawane przez osoby, które chciałyby pozbyć się niechcianych drzew z ogrodu. W tym artykule postaramy się odpowiedzieć na wszystkie nurtujące pytania.
W Polsce okres wycinki drzew przyjmuje się między końcem października a końcem lutego. Spowodowane jest to okresem lęgowym różnych gatunków ptaków, które w okresie od 1 marca do 16 października są pod ochroną. Reguluje to specjalna ustawa zgodna z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 roku. Czy zatem w okresie od końca października do końca lutego możemy wycinać wszystko, co nam wpadnie pod piłę? Nie do końca. Drzewa, jakie chcemy ściąć bez specjalnego zezwolenia, muszą spełnić kilka warunków do tego, abyśmy mogli je bez konsekwencji usunąć.
Zasady dotyczące wycinki drzew
Jedna z nich to obwód pnia drzewa, mierzony na wysokości 5 cm od podłoża, który nie może być większy niż:
- 80 cm w przypadku: wierzby, topoli, klonu jesionolistnego, klonu srebrzystego;
- 65 cm w przypadku: kasztanowca, robinii akacjowej, platanu klonolistnego;
- 50 cm w przypadku pozostałych gatunków drzew.
Zgodnie z artykułem 83 f pkt. 3 b, wycinkę drzew możemy przeprowadzić w celu przywrócenia gruntów rolnych do ponownego użytku. Możemy również przeprowadzić wycinkę krzewów rosnących w skupisku o powierzchni do 25m².
Pamiętajmy jednak, że nawet jeżeli któreś z drzew w naszym ogrodzie kwalifikuje się do wycięcia, zgodnie z powyższymi wytycznymi musimy dokładnie sprawdzić, czy drzewo to nie jest domem dla ptaków. W przypadku gdyby było na nich gniazdo, należy zgłosić chęć wycięcia takiego drzewa w urzędzie. Nie zgłoszenie tego może przysporzyć nam wielu kłopotów prawnych i finansowych!
A jak wygląda sprawa z drzewami owocowymi? Tutaj problem jest mniej skomplikowany niż w przypadku innych gatunków drzew. Jeżeli drzewa owocowe znajdują się w naszym ogrodzie, możemy wyciąć je bez pozwoleń; niezależnie od średnicy pnia. Gorzej wygląda sytuacja z drzewkami owocowymi rosnącymi poza naszą działką, np. za ogrodzeniem, na terenie nie należącym już do nas. Jest to traktowane jako teren użytku publicznego i nie wolno nam wycinać takich drzewek bez pozwolenia z urzędu! To samo dotyczy drzewek rosnących na obszarach wpisanych do rejestru zabytków.
W przypadku drzew, które uległy złamaniu przez wichury czy też zostały poważnie uszkodzone podczas uderzenia piorunem i grożą upadkiem, możemy wyciąć takie drzewo również bez pozwolenia.
Jakie kary grożą za wycinkę drzewa bez zezwolenia w 2025 roku?
Zasady dotyczące wycinki drzew w Polsce zmieniają się na przestrzeni lat, aby chronić środowisko i zachować bioróżnorodność. W 2025 roku obowiązują nowe przepisy określające, w jakich przypadkach można usunąć drzewo bez formalności, jakie procedury należy przejść oraz jakie sankcje grożą za nielegalną wycinkę.
Kiedy można wyciąć drzewo bez zezwolenia?
- Jeśli nie jest objęte ochroną i nie rośnie na terenie Natura 2000.
- Jeśli jego obwód pnia na wysokości 5 cm nad ziemią nie przekracza:
- 80 cm dla topoli, wierzby, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego,
- 65 cm dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego,
- 50 cm dla pozostałych gatunków drzew.
- Jeśli zagraża bezpieczeństwu budynków, infrastruktury lub ludzi.
- Jeśli jest to drzewo owocowe i rośnie na prywatnej działce poza obszarem zabytkowym.
Jeżeli drzewo:
- ma kilka pni, należy zmierzyć obwód każdego z nich,
- nie ma wyraźnego pnia, obwód mierzy się tuż poniżej rozgałęzienia korony.
Jakie są kary za nielegalną wycinkę?
Jeżeli drzewo nie spełnia powyższych warunków, konieczne jest uzyskanie pozwolenia. W przeciwnym razie grożą kary administracyjne:
- Dla drzew pierwszej kategorii (kasztanowiec zwyczajny, klon jesionolistny, klon srebrzysty, platan klonolistny, robinia akacjowa, topola, wierzba): 12–15 zł za cm obwodu pnia.
- Dla drzew drugiej kategorii (klon czerwony, klon jawor, klon zwyczajny, lipa, metasekwoja chińska, modrzew, olcha, orzech, sofora chińska, sosna, sumak, świerk, wiąz, wiśnia, brzoza, czeremcha, czereśnia, daglezja, dąb czerwony, glediczja trójcierniowa, jesion, jodła – z wyjątkiem jodły koreańskiej – kasztan jadalny, kasztanowiec – pozostałe gatunki): 25–30 zł za cm.
- Dla drzew trzeciej kategorii (ałycza, ambrowiec balsamiczny, buk pospolity, choina kanadyjska, cypryśnik błotny, dąb): 55–70 zł za cm.
- Dla drzew czwartej kategorii (cis, cyprysik, głóg, jałowiec, jarząb – pozostałe gatunki, jodła koreańska, oliwnik, żywotnik zachodni): 170–210 zł za cm.
W przypadku drzew objętych ochroną lub pomników przyrody kary mogą być jeszcze wyższe, a nielegalna wycinka może zostać potraktowana jako przestępstwo.
Podsumowując – zanim zdecydujesz się na usunięcie drzewa, upewnij się, że działasz zgodnie z przepisami. Nie warto ryzykować wysokich kar!
W przypadku drzew niewymienionych w powyższym spisie naliczane są kary tak jak dla drzew z drugiej kategorii.
Dużo większe konsekwencje karne mogą być w przypadku wycięcia drzew będących pod ochroną lub będących pomnikiem przyrody.
Zasady bezpieczeństwa BHP
Okej, mamy już potrzebne zezwolenia na wycinkę lub wiemy, że możemy wycinać drzewa bez zezwoleń. Jak zabrać się do tego zadania z głową?
Przede wszystkim musimy zachować wszelkie środki bezpieczeństwa. Jeżeli chcemy wycinać drzewo, które znajduje się blisko naszego domu lub garażu, lepiej powierzyć to zadanie fachowcom. Na rynku jest wiele firm oferujących usługi wycinki drzew. Bezpieczniej zainwestować kilkaset złotych niż liczyć straty w tysiącach.
W przypadku wycinki drzew na wolnej przestrzeni uważajmy, aby żadna z osób postronnych nie stała w promieniu odpowiadającym wysokości drzewa. Gdy masa upadającego drzewa przygniecie osobę, która znajdzie się w nieodpowiednim miejscu i w nieodpowiednim czasie, może się to skończyć tragicznie!
Przydatne narzędzia podczas wycinki – porady
Gdy wszystkie powyższe warunki zostały spełnione, możemy przystąpić do wycinki. W przypadku niewielkich drzew o małej średnicy pnia możemy użyć do tego zwykłych pił ręcznych. Gdy jednak obwód pnia jest większy, możemy użyć piły mechanicznej. Na rynku jest cała gama pił mechanicznych w różnych przedziałach cenowych. Jeżeli potrzebujemy piły do sporadycznych wycinek to nie ma sensu wydawać dużych pieniędzy na piłę z górnej półki. Warto wybrać piłę, która nie zrujnuje naszego budżetu domowego.
Piły mechaniczne dzielimy na spalinowe i elektryczne. Zaletą pił elektrycznych są przede wszystkim cena i waga. Piły elektryczne, z racji braku między innymi silnika spalinowego i zbiornika na paliwo, są lżejsze. Niewątpliwym minusem jest ograniczenie wynikające z zasięgu kabla. Dlatego taka piła sprawdzi się przy ścinaniu drzew będących w miarę blisko domu czy garażu. Oczywiście nie obejdzie się również bez zakupu odpowiednio długiego przedłużacza, ponieważ kable w tego typu piłach mają przeważnie od metra do dwóch metrów długości.
W przypadku wycinki niedużych krzewów ozdobnych czy owocowych nie będziemy potrzebować piły, a zwłaszcza piły mechanicznej. Z pomocą przyjdzie nam sekator, czyli innymi słowy, duże nożyczki :). Wybór w tej kategorii jest nie mniejszy niż w przypadku pił ręcznych czy mechanicznych. Na rynku dostępna jest cała gama sekatorów. Możemy wyróżnić dwa typy sekatorów. Pierwszy to sekator nożycowy, czyli o działaniu podobnym do tradycyjnych nożyc. Drugi rodzaj to sekator kowadełkowy. Od nożycowego różni go budowa szczęki tnącej. Składa się z ostrza i płaskiej szczęki zakończonej ostrzem ząbkowatym. Tego typu sekator sprawdzi się przy wycinaniu cienkich i mokrych gałęzi. Do wyboru są różne rozmiary sekatorów, od krótkich, mających ok. 15 cm długości, aż do sekatorów z zasięgiem do ponad metra. Wygodnym rozwiązaniem są sekatory z możliwością regulacji długości zasięgu rękojeści. Warto jednak w tym przypadku zainwestować w droższy sprzęt ze względu na dłuższą żywotność ostrzy tnących, a także lepszej jakości materiały, z których wykonane są rękojeści.
Jeszcze innym narzędziem do wycinania drzew i rozłupywania pni na mniejsze kawałki jest popularna siekiera. Znajdzie się zapewne w każdym gospodarstwie domowym.
-354x353.webp)
-354x353.webp)
-354x353.webp)
Sprzątanie odpadków roślinnych i kompostowanie
Po ukończeniu wycinki wszelkiego rodzaju krzewów czy drzewek selekcjonujemy grubsze gałęzie i pnie, które mogą posłużyć na opał w kominku zimą, oraz mniejsze, które mogą posłużyć np. jako rozpałka w grillu czy ognisku. Resztę odpadów, które nam zostaną, jak liście czy małe gałązki, można np. kompostować. Jak to zrobić? Zapraszamy do oddzielnego artykułu, w którym wyjaśniamy, jak się za to zabrać, oraz czy tego typu odpadki nadają się tylko i wyłącznie na kompost – link.
Wpływ wycinki drzew na ekosystem ogrodu
Wycinka drzew to nie tylko kwestia estetyki czy porządku w ogrodzie, ale też spory cios dla lokalnego ekosystemu. Usunięcie drzewa lub krzewu może zmienić mikroklimat, wpłynąć na retencję wody, a nawet przyczynić się do niszczenia siedlisk poszczególnych gatunków ptaków czy innych zwierząt. W przypadku drzew takich jak klon srebrzysty, platan klonolistny czy grab pospolity ich korony zapewniają cień i schronienie dla wielu organizmów, a ich obecność stabilizuje temperaturę i wilgotność gleby.
Nie można też zapominać, że niektóre gatunki chronione, zwłaszcza ptaki, mogą mieć na tych drzewach swoje miejsca lęgowe. Sprawa ochrony gatunkowej zwierząt to istotny aspekt, który warto wziąć pod uwagę przed podjęciem decyzji o wycięciu drzewa. W przypadku topoli czy kasztanowca zwyczajnego ich usunięcie może naruszać obszar rozrodu wspomnianych zwierząt, dlatego przed działaniem warto sprawdzić obowiązujące przepisy o ochronie przyrody. Czasem zamiast całkowitego wycinania drzew wystarczy przycięcie gałęzi lub zabiegi pielęgnacyjne drzew, aby zachować równowagę między funkcjonalnością ogrodu a ochroną środowiska.
Procedury zgłaszania wycinki drzew
Zanim chwycimy za piłę i przystąpimy do usunięcia drzewa lub krzewu, warto upewnić się, czy nie potrzebujemy zgłoszenia zamiaru wycinki drzew lub nawet formalnego zezwolenia na usunięcie drzewa. Wszystko zależy od gatunku drzewa, obwodu pnia, mierzonego na wysokości 130 cm, oraz lokalizacji – inne przepisy obowiązują na terenach zieleni, inne w przypadku istniejących obiektów budowlanych, a jeszcze inne na obszarze parku narodowego czy w przypadku miejsc uwzględnionych w rejestrze zabytków.
Jeśli na przykład chodzi o robinię akacjową, klon jesionolistny czy dąb czerwony, to mogą obowiązywać konkretne regulacje. W przypadku pozostałych gatunków drzew zasady mogą być mniej restrykcyjne, ale warto sprawdzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub plan ochrony parku krajobrazowego, jeśli taki dotyczy naszej działki.
Zgłoszenie zamiaru wycinki drzew składa się do urzędu gminy lub miasta, który ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu. Jeśli go nie otrzymamy, możemy działać. W przypadku drzew o dużym obwodzie pnia drzewa, mierzonego zgodnie z przepisami, może być wymagane dodatkowe wydanie zezwolenia.
Warto też pamiętać o projekcie zagospodarowania działki – jeśli planujemy większe prace, może być konieczny projekt planu nasadzeń zastępczych, czyli posadzenie nowych drzew w najbliższym sezonie wegetacyjnym drzew.
Dla uproszczenia procedur administracyjnych, jak już wyżej wspomnieliśmy, niektóre wycinki, np. drzew owocowych czy krzewów należących do gatunków ozdobnych, mogą być zwolnione z konieczności uzyskiwania zezwoleń. Jednak w sytuacji gdy drzewa zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub bezpieczeństwu ruchu drogowego, konieczne może być dodatkowe uzasadnienie. Warto więc dokładnie sprawdzić przepisy, aby uniknąć problemów i niepotrzebnych kar.
-354x353.webp)
-354x353.webp)
